چرا افراد به قمار روی میآورند؟ آفتهای تفکر یک شبه ثروتمند شدن

«کسی که در این راه (قمار) قدم گذاشت به آن میماند که با سورتمهای از سراشیب برفپوش کوهی فرو لغزد. پیوسته بر سرعتش افزوده میشود.» این جمله از داستایفسکی نویسنده بزرگ روسیه در قرن نوزدهم نشان دهنده آیندهای است که قمار و قمارباز را تهدید میکند. هرچند داستایفسکی که خود زمانی به قمار مبتلا شده بود توانست از شرّ این مشکل خلاص شود، اما رهایی از آن چندان هم ساده نیست. سوالات مهمی در مورد مساله قمار میتوان مطرح کرد. از جمله اینکه دلایل اقتصادی روی آوردن به قمار چیست؟ چرا با وجودی که افراد میبینند احتمال باخت در این بازی بسیار زیاد است، باز هم به آن روی میآورند؟ چه راههایی برای جلوگیری از آن وجود دارد؟ در ادامه قصد داریم به این سوالات پاسخ دهیم.
چرا مردم قمار میکنند؟ یک واکاوی اقتصادی
بررسیهای سرمایه پلاس نشان میدهد در دوران رکود اقتصادی، تقاضا برای بازیهایی که در صورت بُرد پول زیادی عاید شرکت کننده میکند، افزایش مییابد. به نظر میرسد هنگامی که رکود به وجود میآید، این انگیزه در میان افراد جامعه تقویت میشود که پول اندکی صرف کنند و هرچند بخت کمی برای پیروزی آنها وجود دارد، ولی بزرگی برد وسوسه خوبی برای آنها است. در واقع اگر مردم را به دو دسته ریسکگریز و ریسک پذیر تقسیم کنیم، افراد ریسکپذیر در این حالت تمایل پیدا میکنند تا وارد این بازی شوند. به نظر آنان هزینهای که میپردازند ارزش فایدهای که انتظار دارند به دست بیاورند را دارد.
بحران اقتصادی و ناکامی افراد در سامان دادن به وضعیت خود، این انگیزه را تشدید میکند. امید به دستیابی به پولی کلان در کنار کاهش شدید ارزش پول ملی میتواند چنین تفکری را در بین افراد تقویت کند تا از پولی چشم بپوشند تا چند برابر آن را کسب کنند. در ونزوئلا نیز که در سالهای اخیر با دشواریهای اقتصادی روبرو بود، چنین پدیدهای مشاهده میشود. از سال ۲۰۱۳ به این سو، تورم ونزوئلا شتاب گرفت و به ابرتورم تبدیل شد. بررسیهای صورت گرفته در این کشور نشان میدهد از سال ۲۰۱۷ به این سو، تقاضا برای شرکت در بازیهای قمار افزایش یافته است. همین موضوع برای کشورهای دیگر نیز محتمل است. البته دلایل این کار صرفا به موارد اقتصادی محدود نمیشود اما نقش پررنگ مسایل اقتصادی را نیز نمیتوان نادیده گرفت.
مردم کشورها هر ساله چقدر پول به دلیل قمار از دست میدهند؟
اگر میزان پول از دست رفته مردم کشورها را به ازای هر بزرگسال محاسبه کنیم، استرالیا در صدر جدول قرار میگیرد. در سال ۲۰۱۶ هر بزرگسال استرالیایی نزدیک به هزار دلار در قمار باخته است. پس از این کشور نیز به ترتیب سنگاپور، ایرلند، فنلاند، ایالات متحده، نیوزیلند و کانادا جای میگیرند. در سنگاپور هر بزرگسال در سال بیش از ۶۰۰ دلار در قمار باخته است. بین کشورهای رتبه سوم تا هفتم ذکر شده نیز هر بزرگسال حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ دلار در سال در قمار میبازد.
چه راههای اقتصادی برای کنترل قمار وجود دارد؟
به نظر میرسد راه حل مساله قمار دو بُعد کلان و فردی دارد. یکی از شرایطی که بتواند مساله قمار را حل کند به ثبات شرایط اقتصاد کلان در ایران برگردد. تثبیت شرایط اقتصادی و افزایش ارزش پول میتواند هزینه چشمپوشی از پول را افزایش دهد. همین موضوع انگیزه برای قمار را کاهش خواهد داد. این موضوع یک بُعد فردی نیز دارد. آشنایی افراد با گزینههای مناسب سرمایهگذاری و درک اینکه سرمایهگذاری بلندمدت است، میتواند گزینههای بسیار بهتری نسبت به قمار در اختیار افراد قرار دهد. گزینههایی که میزان ریسک بسیار کمتری دارند و میتوانند حتی آینده اقتصادی افراد را تضمین کنند. بنابراین حتی اگر ریسک پذیر هستید، گزینههای زیادی وجود دارند که سرمایه شما را بیش از قمار حفظ کنند. تفکر یک شبه ثروتمند شدن صرفا ریسک سرمایه گذاری را بالا میبرد و در نهایت میتواند کل سرمایه موجود را از بین ببرد.