صندوق اهرمی چیست؟ ابزاری نوین برای افزایش سود سرمایه‌گذاری

صندوق های اهرمی یکی از انواع صندوق‎‌های سرمایه‌گذاری هستند که برای اولین بار در سال 1400 در بازار سرمایه پذیره نویسی شدند و به سرعت مورد استقبال سرمایه‌گذاران قرار گرفتند. اما صندوق اهرمی چیست؟ بیایید با دو سوال مهم به سراغ این صندوق جذاب بریم. آیا تاکنون به این فکر کرده‌اید که چگونه می‌توانید با سرمایه‌گذاری‌های هوشمند، سودآوری خود را چند برابر کنید؟ آیا می‌خواهید به دنیایی وارد شوید که در آن، هر واحد سرمایه‌گذاری شما، توان چندین برابر کردن دارایی‌هایتان را داشته باشد؟ صندوق‌ اهرمی کلیدی به سوی این دنیای هیجان‌انگیز است.

در این مقاله از سرمایه پلاس، به بررسی دقیق‌تر صندوق‌ های اهرمی می‌پردازم و نحوه عملکرد آن‌ها، مزایا و معایب و نکات کلیدی برای سرمایه‌گذاری هوشمندانه در آن را که از طریق تجربه معاملات صندوق های اهرمی کسب کرده‌ام، بیان خواهم کرد. همچنین با بررسی لیست صندوق های اهرمی، شما را با تمام صندوق های اهرمی موجود در بازار بورس ایران آشنا خواهم کرد. پس با این مقاله همراه باشید تا با استفاده از این ابزار قدرتمند، به یک سرمایه‌گذار موفق و هوشمند تبدیل شوید.

صندوق اهرمی چیست؟

صندوق اهرمی (LETF) یک نوع صندوق سرمایه‌گذاری است که با استفاده از اهرم، سود بیشتری برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کند. به نقل از سایت investing.com: «صندوق های سرمایه گذاری مشترکی هستند که از تکنیک های سرمایه گذاری اهرمی مالی برای به حداکثر رساندن بازده استفاده می کنند.» این صندوق‌ها به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهند که علاوه بر استفاده از مزایای همه صندوق‌های سرمایه‌گذاری، مثل مدیریت حرفه‌ای و نقدشوندگی بالا، از اهرم هم استفاده کنند تا بتوانند با پذیرش ریسک بیشتر، با پول بیشتری نسبت به دارایی خود سرمایه‌گذاری کنند.

به زبان ساده، صندوق اهرمی امکانی را فراهم می‌کند که سرمایه‌گذاران بتوانند با مبلغی بیش از دارایی خود سرمایه‌گذاری کرده و بازدهی مضاعف کسب کنند.

اهرم چیست؟

اگر بخواهید به طور واضح بدانید که منظور از اهرم در صندوق های اهرمی چیست، باید بگوییم که اهرم در سرمایه‌گذاری به استفاده از وام یا بدهی برای افزایش میزان سرمایه‌گذاری گفته می‌شود. به عبارت دیگر، اهرم به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد تا با استفاده از منابع مالی خارجی (مانند وام‌ها) توانایی مالی خود را برای سرمایه‌گذاری افزایش دهند و در نتیجه پتانسیل سودآوری خود را چند برابر کنند. سایت investopedia.com می‌گوید: «سرمایه گذاری اهرمی تکنیکی است که با استفاده از پول قرض‌گرفته‌شده، به‌دنبال سود سرمایه‌گذاری بالاتر است.»

برای درک بهتر، فرض کنید شما ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه دارید و قصد دارید در یک دارایی خاص سرمایه‌گذاری کنید. اگر از اهرم استفاده کنید و بتوانید 400 میلیون تومان دیگر وام بگیرید، حالا می‌توانید با 500 میلیون تومان سرمایه‌گذاری کنید. در این حالت، هر افزایش ارزش دارایی مورد نظر، سود بیشتری برای شما به همراه خواهد داشت، زیرا شما با سرمایه بیشتری وارد بازار شده‌اید. به طور خلاصه، اهرم ابزاری است که با افزایش توان مالی شما، امکان کسب سود بیشتر را فراهم می‌کند، اما در عین حال ریسک‌های مربوط به زیان‌های احتمالی را نیز افزایش می‌دهد. در نتیجه، استفاده از اهرم نیازمند دانش و مدیریت دقیق مالی است تا بتوان به طور هوشمندانه از این ابزار بهره برد.

صندوق اهرمی چند نوع واحد دارد؟

صندوق های اهرمی برای اینکه بتوانند قابلیت اهرم را برای سرمایه‌گذاران خود ایجاد کنند، دارای دو نوع واحد سرمایه‌گذاری با نام‌های ممتاز و عادی هستند. این دو نوع واحد سرمایه‌گذاری به دو دسته واحدهای قابل معامله (ETF) و واحدهای مبتنی بر صدور و ابطال تقسیم می‌شوند. این دو نوع واحد برای دو گروه مختلف از سرمایه‌گذاران با اهداف و رویکردهای متفاوت طراحی شده‌اند که در ادامه به معرفی آن‌ها می‌پردازیم:

واحد‌های عادی

واحدهای عادی صندوق اهرمی برای افرادی مناسب است که ریسک‌پذیری کمی دارند و به دنبال سود مطمئن و محدود هستند. این واحدها سالانه حدود 30 تا 31 درصد سود تضمین‌شده برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کنند و یکی از گزینه‌های کم‌ریسک در بازار بورس محسوب می‌شوند.

واحد‌های ممتاز

واحدهای ممتاز صندوق اهرمی برای افرادی مناسب است که ریسک‌پذیر و جسور هستند و می‌خواهند سود بیشتری کسب کنند. به همین دلیل، این واحدها دارای قابلیت اهرم هستند و بازدهی بیشتری برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کنند.

ویژگی واحدهای ممتاز صندوق اهرمی چیست؟

توجه داشته باشید که واحدهای ممتاز خود به دو نوع واحدهای ممتاز عام و واحدهای ممتاز خاص تقسیم می‌شوند:

واحدهای ممتاز خاص: این واحدها به موسسان صندوق تعلق می‌گیرد و دارندگان این واحدها حق رای در تصمیمات صندوق را دارند. در نظر داشته باشید که انتقال این واحدها شرایط خاصی دارد.
واحدهای ممتاز عام: این واحدها در دست سهام‌داران عام هستند و در بورس معامله می‌شوند.

ساز و کار صندوق های اهرمی چیست؟

صندوق اهرمی نوعی صندوق سهامی است، یعنی مدیر صندوق می‌تواند بیشتر دارایی صندوق را به خرید سهام اختصاص دهد. به همین دلیل، ارزش دارایی‌های این صندوق با تغییرات قیمت سهام می‌تواند نوسانات زیادی داشته باشد.
سهامداران ممتاز تضمین می‌کنند که سهامداران عادی حداقل بازدهی مشخص‌شده را دریافت کنند. بنابراین، سهامداران عادی نگران بازدهی و دارایی خود نخواهند بود. اما سهامداران ممتاز به خاطر پذیرش این ریسک و تعهد، می‌توانند از مکانیزم اهرم استفاده کنند. بنابراین اگر بازدهی صندوق بیش از سقف بازدهی تعیین شد‌ه برای سهامداران عادی یعنی همان 31 درصد باشد، سهامداران ممتاز علاوه بر سود سرمایه خودشان، مازاد سود سهامداران عادی را نیز دریافت می‌کنند.

برای مثال، اگر بازدهی صندوق اهرمی کاریزما ۱۹۰ درصد باشد، سهامداران عادی 31 درصد سود می‌گیرند و 159 درصد باقی‌مانده به سهامداران ممتاز می‌رسد. سهامداران ممتاز از سرمایه خودشان ۱۹۰ درصد سود می‌گیرند و با اضافه شدن مازاد سود سهامداران عادی (159 درصد)، سود بیشتری به‌دست می‌آورند.

اما اگر صندوق در یک سال فقط ۲۰ درصد سود کند، سهامداران عادی، حداقل سود تضمین شده یعنی 30 درصد سود را می‌گیرند و 10 درصد کسری سود، از سهامداران ممتاز تأمین می‌شود. در این حالت، سهامداران ممتاز به جای کل سود صندوق، فقط 10 درصد سود دریافت می‌کنند.

در عکس زیر می‌توان به بررسی سریع واحدهای عادی و ممتاز صندوق سرمایه گذاری اهرمی و مقایسه آن‌ها پرداخت:

سود و زیان صندوق اهرمی چگونه تعیین می‌شود؟

سود و زیان صندوق اهرمی بر اساس عملکرد سرمایه‌گذاری‌های صندوق در بازار مالی تعیین می‌شود. این عملکرد به تغییرات قیمت دارایی‌‌هایی بستگی دارد که صندوق اهرمی در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده است. به عبارت دیگر، اگر قیمت دارایی‌های صندوق افزایش یابد، صندوق سود کرده و اگر قیمت آن‌ها کاهش یابد، صندوق زیان می‌کند.

با توجه به اینکه صندوق های اهرمی از نوع صندوق‌های سهامی هستند، ۷۰ تا ۹۵ درصد از سرمایه خود را در سهام و حق تقدم شرکت‌های پذیرفته شد‌ه در بورس سرمایه‌گذاری می‌کنند و باقی سرمایه را به اوراق با درآمد ثابت مانند اوراق مشارکت و… اختصاص می‌دهند. بنابراین، این نوع از صندوق‌ها به‌صورت ذاتی دارای ریسک بالایی هستند. اما برای ایجاد قابلیت اهرم در واحدهای ممتاز، ریسک واحدهای عادی حذف شده و این گروه از سرمایه‌گذاران از بازدهی ثابت برخوردار می‌شوند.

با توجه به اینکه دو نوع واحد سرمایه‌گذاری برای این صندوق در نظر گرفته شده است، دو NAV یا خالص ارزش دارایی در این صندوق به طور روزانه محاسبه می شود که به طور مجزا مربوط به سهامداران عادی و ممتاز خواهد بود که از طریق سایت صندوق قابل بررسی است.

مقایسه واحدهای بدون ریسک و پرریسک صندوق سرمایه گذاری اهرمی

همان‌طور که تاکنون متوجه شده‌اید، برای خرید صندوق اهرمی بورس ابتدا باید انتظارات خود از سرمایه‌گذاری را تعیین کرده و متناسب با آن اقدام نمایید. واحدهای عادی صندوق های اهرمی که از نوع صدور و ابطالی هستند را می‌توان به عنوان واحدهای با درآمد ثابت به‌حساب آورد. این واحدها مناسب افراد ریسک‌گریز است که ترجیح می‌دهند کف و سقف بازدهی مشخصی داشته باشند. بنابراین در صورتی‌که قصد دریافت سود بدون ریسک و مشخصی دارید این واحدها مناسب شماست.

در مقابل، واحدهای ممتاز صندوق اهرم که به صورت ETF در بورس معامله می‌شوند، دارای ریسک بالایی هستند. این واحدها از اهرم مالی بهره می‌برند، به این معنی که سرمایه‌گذاران می‌توانند با خرید این واحدها، با مقدار بیشتری نسبت به دارایی خود، سرمایه‌گذاری می‌کرده و بازدهی بیشتری کسب کنند. اما این کار ریسک بالاتری نیز به همراه دارد.

در روندهای صعودی، سهامداران از این صندوق استقبال زیادی دارند زیرا این صندوق می‌تواند بازدهی خوبی نصیب سرمایه گذاران کند. در ادامه، به طور مفصل خواهیم گفت که مزایا و معایب صندوق اهرمی چیست و خرید واحدهای این صندوق به چه افراد توصیه می‌شود.

مزایای سرمایه گذاری در صندوق اهرمی چیست؟

قبل از معرفی و عرضه صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی، احساس می‌شد که برای سرمایه‌گذاری با مبالغ کم و کسب بازدهی بالا از سهام، گزینه‌های کافی وجود ندارد. اما در حال حاضر افراد با سطوح مختلف از تمایل به پذیرش ریسک و یا اجتناب از آن، می‌توانند به نیازهایشان پاسخ دهند. از دیگر مزایای صندوق اهرمی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کسب بازدهی مازاد

به دلیل وجود اهرم در واحدهای ممتاز، سرمایه‌گذاران می‌توانند با مبالغ کم (حداقل 100 هزار تومان)، بازدهی بیشتری از میزان سرمایه‌گذاری خود کسب کنند. توجه کنید که قابلیت اهرم، ریسک سرمایه‌گذاری را بیشتر می‌کند؛ بنابراین همان‌طور که بازار صعودی، بازدهی صندوق های اهرمی بیشتر از سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری است، در زمان نزولی بودن بازار نیز، احتمال کسب بازدهی منفی نیز بالاتر خواهد بود. در صورتی که قصد سرمایه‌گذاری در واحدهای ممتاز صندوق های اهرمی را دارید، با تو‌جه به ا‌ینکه اکثر دارایی صندوق در سهام و حق تقدم آن سرمایه‌گذاری شد‌ه و جزو صندوق‌های پرریسک محسوب می‌شود، بهتر است برای سرمایه‌گذاری خود افق زمانی بلند مدت در نظر بگیرید.

مناسب برای سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز و ریسک‌پذیر

به دلیل وجود تنوع در واحدهای صندوق اهرمی، سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر و ریسک‌گریز امکان سرمایه‌گذاری در این صندوق را دارند.

تفاوت دیگر صندوق‌های فعال با صندوق اهرمی چیست؟

در بازار سرمایه صندوق‌های سرمایه‌گذاری متفاوتی وجود دارد که در مقاله انواع صندوق‌ سرمایه‌گذاری به آن‌ها اشاره کردیم. با این حال درصد زیادی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سه دسته صندوق‌های با درآمد ثابت، صندوق‌های مختلط و صندوق‌های سهامی جای می‌گیرند.

هیچ‌کدام از این صندوق‌ها امکان سرمایه‌گذاری به صورت اهرمی را ندارند. به این معنا که نمی‌توانند فراتر از بازدهی صندوق، به سهام‌داران سودی پرداخت کنند. برای این منظور باید براساس همان منابعی که از سرمایه‌گذاران دریافت می‌کنند، سهام خریداری کرده و سرمایه‌گذاری کنند. در واقع، اصلی‌ترین تفاوت میان صندوق های اهرمی با دیگر صندوق‌های بازار سرمایه در اهرمی بودن بازدهی سهامداران ممتاز این صندوق است.

لیست صندوق های اهرمی

تاکنون 7 صندوق اهرمی در بازار سرمایه پذیره نویسی شده‌اند و در حال فعالیت هستند که صندوق اهرمی کاریزما در سال 1400 به عنوان اولین صندوق اهرمی پذیره نویسی شد و صندوق اهرمی بیدار و صندوق اهرمی نارنج آخرین صندوق های اهرمی بودند که در تیرماه سال 1403 پذیره نویسی شدند. لیست صندوق‌ های اهرمی به شرح زیر می‌باشد:

صندوق اهرمی کاریزما
صندوق اهرمی توان مفید
صندوق اهرمی جهش فارابی
صندوق اهرمی شتاب آگاه
صندوق اهرمی موج فیروزه
صندوق اهرمی بیدار
صندوق اهرمی نارنج

امکان بررسی لیست صندوق های اهرمی بورس و مقایسه آن‌ها از طریق سایت فیپیران مهیاست.

نحوه خرید صندوق اهرمی چگونه است؟

نحوه خرید صندوق اهرمی بستگی به نوع واحد مدنظر شما خواهد داشت. به‌منظور معامله واحدهای پرریسک صندوق سرمایه گذاری اهرمی یا همان واحدهای ممتاز، با توجه به اینکه این واحدها قابل معامله در بازار بورس هستند، می‌توانید از طریق سامانه‌های معاملاتی آنلاین تمام کارگزاری‌ها اقدام کنید. برای این‌کار باید نماد صندوق را جست‌وجو کرده و اقدام به ثبت سفارش خرید نمایید.

نتیجه‌گیری: کلید موفقیت در سرمایه‌گذاری با صندو‌ق های اهر‌می

صندوق سرمایه گذاری اهرمی یک نوع صندوق سرمایه‌گذاری است که از مکانیزم اهرم برای افزایش سود استفاده می‌کند. یکی از ویژگی‌های ممتاز این صندوق، وجود دو نوع واحد سرمایه‌گذاری است. واحدهای صندوق اهرمی به دو نوع واحد عادی (صدور و ابطال) و واحد ممتاز (ETF) تقسیم می‌شوند. واحـدهای عادی صندوق اهرم برای سرمایه‌گذاران با ریسک کمتر مناسب است، در حالی که واحدهای ممتاز برای افراد ریسک‌پذیر مناسب هستند.

واحـدهای عادی این صندوق دارای تضمین سود هستند و تحت هر شرایطی، بازدهی سالانه 30 الی 31 درصدی به سرمایه‌گذاران خود تخصیص می‌دهند، اما واحدهای ممتاز این صندوق، دارای قابلیت اهرم است که می‌تواند در شرایط صعودی بازار، سودی بیشتر از سود صندوق را به سرمایه‌گذاران اعطا کند.

برای خرید واحدهای صندوق سرمایه گذاری اهرمی، نیاز به داشتن کد بورسی دارید. برای خرید واحدهای ممتاز، می‌توانید از طریق سامانه‌های آنلاین کارگزاری‌ها، نام نماد صندوق را جستجو کرده و خرید خود را انجام دهید. اما برای خرید واحدهای عادی، باید فرآیند صدور و ابطال واحدهای صندوق را از طریق وب‌سایت اختصاصی صندوق یا پنل کاربری کاریزما انجام دهید.